GreekEnglish (United Kingdom)
Διαφήμιση


Μαρίνα Πολυκάρπου

Ψυχολόγος – Γεροντολόγος M.Sc, Γενική Διευθύντρια Ομίλου MATERIA

ΤΑ ΓΗΡΑΤΕΙΑ  ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Η ΑΛΛΑΓΗ ΤΩΝ ΣΤΕΡΕΟΤΥΠΩΝ

Πρόσφατα, κατά τη διάρκεια επίσκεψης μαθητών Λυκείου σε μια από τις Μονάδες Φροντίδας του ομίλου μας, τους ρώτησα τι σκέφτονται όταν ακούνε τη λέξη «ΓΕΡΟΝΤΑΣ».

Μου απάντησαν με επίθετα όπως «άρρωστος», «σκυφτός», «σκυθρωπός», «δυσκίνητος», «ρυτιδιασμένος», «ιδιότροπος».  Όταν τους ρώτησα την ίδια ερώτηση για τη λέξη «ΠΑΠΠΟΥΣ» και τους ζήτησα να σκεφτούν τον παππού τους, άκουσα τις λέξεις «σοφός», «γνωστικός», «αστείος», «βοηθητικός», «δραστήριος», «ενδιαφέρων».  Αυτό είναι ένα μικρό αλλά αντιπροσωπευτικό παράδειγμα του πως τα στερεότυπα που έχουμε για διάφορες ομάδες δημιουργούν τη στάση μας, η οποία με τη σειρά της καθορίζει την εμπειρία των ομάδων αυτών μέσα στην κοινωνική πραγματικότητα.

 

Οι ηλικιωμένοι πολίτες των ευρωπαϊκών κρατών αποτελούν ένα σεβαστό ποσοστό του πληθυσμού, το οποίο αυξάνεται ραγδαία λόγω της αύξησης του προσδόκιμου ζωής και της υπογεννητικότητας στις σύγχρονες κοινωνίες.  Στις περισσότερες δε χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι ηλικιωμένοι είναι μια δυναμική και δραστήρια πληθυσμιακή ομάδα.  Ασκούν επιρροή τόσο σαν ψηφοφόροι, όσο και σαν ενεργά μέλη σε πλατιάς αποδοχής συνδέσμους και οργανισμούς, και επηρεάζουν αποφάσεις κοινωνικής και οικονομικής πολιτικής.

Στη σύγχρονη Κυπριακή κοινωνία, οι ηλικιωμένοι υπόκεινται ακόμη σε έντονες διακρίσεις και στερεότυπα, τα οποία συντηρούνται και ενισχύονται ακόμα και από τους ίδιους, και περιορίζουν ποικιλοτρόπως το βαθμό ικανοποίησης που παίρνουν από τη ζωή τους. Συχνά ακούμε ηλικιωμένα άτομα να απαντούν σε ερωτήσεις μας για δραστηριότητες που οργανώνουμε για αυτούς: «τώρα εγώ στην ηλικία μου χρειάζομαι εκδρομές; / κομμωτήριο; / εξόδους;/ διακοπές;»

Ευτυχώς για τους ίδιους τους ηλικιωμένους, τα κοινωνικά στερεότυπα αλλά και οι υπηρεσίες που προσφέρονται σιγά- σιγά αλλάζουν!  Όσοι από εμάς εργαζόμαστε με ηλικιωμένα άτομα και άτομα με αναπηρία, νιώθουμε ικανοποίηση  βλέποντας τους αριθμούς ανθρώπων που τολμούν να πάνε διακοπές με το τροχοκάθισμα τους να αυξάνεται, αργά αλλά σταθερά.  Το ίδιο και ο αριθμός ανθρώπων που  αποφασίζουν να μάθουν κάτι καινούριο ασχέτως της ηλικίας τους, να γευτούν μια καινούρια εμπειρία αγνοώντας τους περιορισμούς και τα προβλήματα τους, να προσαρμοστούν στις απώλειες που επέρχονται με το γήρας και να χαρούν νέες πτυχές της ζωής όπως οι ευκαιρίες για αναψυχή, η σχέση με τα εγγόνια τους και η ύπαρξη ελεύθερου χρόνου για ανάπτυξη των ενδιαφερόντων τους.

Οι ηλικιωμένοι της Κύπρου και οι οικογένειες τους γίνονται σταδιακά πιο απαιτητικοί σε θέματα ποιότητας ζωής, ποιότητας φροντίδας και ύπαρξης εναλλακτικών λύσεων στα προβλήματα που αντιμετωπίζουν.  Αυτό επιτρέπει την ανάπτυξη επαγγελματικών υπηρεσιών που να ανταποκρίνονται στις αυξημένες απαιτήσεις.  Αυτή τη στιγμή, πέρα από τις παραδοσιακές υπηρεσίες φροντίδας που παρέχονται από το κράτος, τις οργανωμένες κοινότητες αλλά και τον ιδιωτικό τομέα στην Κύπρο, προσφέρεται από μεμονωμένους οργανισμούς με επιστημονικό υπόβαθρο και μακροχρόνιο όραμα, ένα ευρύ φάσμα υπηρεσιών εξυπηρέτησης, φροντίδας και συμβουλευτικής, τόσο στο σπίτι του ηλικιωμένου, όσο και σε οργανωμένες μονάδες.  Είναι, πιστεύω, ένας υποσχόμενος και αναπτυσσόμενος τομέας υπηρεσιών,  με πολλά περιθώρια βελτίωσης, αφού στην Κύπρο είμαστε γενικά σε νηπιακό στάδιο στον τομέα υπηρεσιών για την Τρίτη Ηλικία, σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Το σίγουρο είναι ότι η κλασσική εικόνα της γιαγιάς με τα ασημένια μαλλιά στην κουνιστή καρέκλα, με το πλεκτό στο χέρι και την κουβέρτα να σκεπάζει τα πόδια της, ήδη αλλάζει.  Η σύγχρονη τάση την βρίσκει σε μια μοντέρνα καφετέρια να πίνει καφεδάκι με τις φίλες της και να προγραμματίζει την επόμενη κρουαζιέρα !  Η νέα εποχή της «χρυσής ηλικίας» μας πλησιάζει…