GreekEnglish (United Kingdom)
Διαφήμιση


*της Αλεξίας Κωνσταντίνου

 

Όπως έχει πει ο Durkheim, η κοινωνικοποίηση είναι μια διαδικασία μέσω της οποίας το άτομο μαθαίνει και εσωτερικεύει τις κοινωνικές αξίες και τους κοινωνικούς κανόνες της κοινωνίας μέσα στην οποία ζει, γεγονός που του επιτρέπει να διαμορφώσει τη δική του προσωπικότητα και να ενταχθεί στις διάφορες ομάδες.

Στην πορεία της ζωής του ο άνθρωπος αναλαμβάνει πολλούς και διαφορετικούς κοινωνικούς ρόλους (Γκόφμαν) και από τους ρόλους αυτούς απορρέουν διαφορετικές υποχρεώσεις, προσδοκίες, απαιτήσεις, δεξιότητες και δικαιώματα. Είναι πιθανόν να αναλάβει κάποιους υποχρεωτικούς ή έκτακτους ρόλους˙ Ενώ για μεγάλο διάστημα είχε συνηθίσει να ζει με κανόνες που ενδεχομένως είχε διαμορφώσει ο ίδιος, καλείται σε κάποια στιγμή να ζήσει μέσα σε συνθήκες οργανωμένης διαβίωσης, όπως είναι ο θάλαμος ενός νοσοκομείου ή το δωμάτιο σε μια μονάδα φροντίδας και αποκατάστασης είτε ως ασθενής είτε ως ηλικιωμένος. Σε αυτή την περίπτωση μιλάμε για την επανακοινωνικοποίηση του ατόμου αφού μπαίνει στη διαδικασία να αποκοπεί από το παρελθόν και να ενστερνιστεί διαφορετικούς κανόνες.

 

Οι ηλικιωμένοι αποτελούν δυναμικά, ικανά και  ζωτικής σημασίας μέλη της κοινωνίας μας. Ο Όμιλος Ματέρια, με έμφαση στην ψυχοκοινωνική υποστήριξη και προωθώντας την κοινωνικοποίηση των ενοίκων του, προσφέρει καθημερινό πρόγραμμα ευχάριστων δραστηριοτήτων με στόχο τη νοητική ενδυνάμωση των ατόμων. Το πρόγραμμα νοητικής ενδυνάμωσης περιλαμβάνει ασκήσεις μνήμης, προσοχής, λόγου, κριτικής σκέψης, προσανατολισμό στο χώρο, το χρόνο, την επικαιρότητα και εκμάθηση ή επανεκμάθηση δεξιοτήτων . Με τη συμμετοχή τους στις δραστηριότητες αυτές τα άτομα ενισχύουν τη μνήμη τους, την κριτική ικανότητα,  οξύνουν την ικανότητα του λόγου, της προσοχής, της αφαιρετικής σκέψης και γενικά διατηρούν το άτομο σε εγρήγορση αφού κάποιες φορές απαιτούν περισσότερη σκέψη. Ταυτόχρονα με την εκμάθηση δεξιοτήτων μέσω χειροτεχνιών, είτε αυτές είναι κατασκευές είτε πλέξιμο, επιτυγχάνεται η κινητοποίηση των ηλικιωμένων καθώς και η ενίσχυση και η διατήρηση της αυτονομίας τους. Επίσης μέσα από την τέχνη και τη ζωγραφική μπορούν να εξωτερικεύσουν τα συναισθήματα ή την αγωνία τους με ασφαλή και δημιουργικό τρόπο, συμβάλλοντας έτσι στην καταπολέμηση της απάθειας και της μονοτονίας˙ δύο από τους χειρότερους εχθρούς της τρίτης ηλικίας.

Σε ομαδικό επίπεδο οποιαδήποτε δραστηριότητα μπορεί να μετατραπεί από παιχνίδι εύρεσης παράγωγων, ονομάτων, παρομοιώσεων ή παροιμιών, σε γνωριμία και κοινωνικοποίηση με άλλα άτομα. Μ’ αυτό τον τρόπο προωθείται η αίσθηση συντροφικότητας και αλληλεγγύης και σπάζουν τα δεσμά της μοναξιάς που πιθανόν να νιώθουν τα ηλικιωμένα άτομα. Έχω παρατηρήσει ότι τα ηλικιωμένα άτομα είτε βρίσκονται σε ένα κρεβάτι νοσοκομείου, είτε σε ένα δωμάτιο μιας μονάδας φροντίδας και αποκατάστασης, διψούν να κάνουν νέες γνωριμίες και νέες φιλίες για να τονίσουν τη ψυχολογία τους και να αντιμετωπίσουν την αβεβαιότητα που τους καταβάλλει. Πολλές φορές μου διηγούνται ιστορίες από τη ζωή τους και περιγράφουν μέρη που έχουν ταξιδέψει. Μέσα από τις διηγήσεις τους  μαθαίνω για νέους πολιτισμούς και οι ίδιοι αναπολούν ευχάριστες αναμνήσεις, υπενθυμίζοντας στον εαυτό τους ότι πριν από λίγο καιρό ήταν ενεργά και δραστήρια άτομα.  Όταν αισθάνονται ότι τους νοιάζεσαι και τους φροντίζεις, είναι πιο εύκολο να τους προσεγγίσεις, να σου εκφράσουν τις σκέψεις, τα συναισθήματα, τις ανησυχίες ή και τα παράπονά τους, να αξιολογήσεις τις ικανότητες τους και να τους βοηθήσεις με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Είναι εκπληκτικό το γεγονός ότι με κάποια δικά σου ενθαρρυντικά λόγια αλλάζουν τον τρόπο σκέψης τους, αλλά  και με τις δικές τους συμβουλές ή παροτρύνσεις αλλάζουν τον δικό σου.

Ισχύει ότι κάποιες φορές τα άτομα τρίτης ηλικίας δεν έχουν διάθεση να συμμετάσχουν στις διάφορες δραστηριότητες . Είναι απόλυτα φυσιολογικό αν σκεφτούμε ότι βρίσκονται σε προχωρημένη ηλικία και οι δεξιότητες τους δεν είναι ίδιες όπως πριν. Χρειάζονται ειδικό χειρισμό και τις πλείστες φορές χρειάζονται ένα χαμόγελο, θετική ενέργεια, επιβεβαίωση ότι μπορούν να τα καταφέρουν και γενικά την ενθάρρυνση μας για να λάβουν μέρος. Πρέπει να δείχνουμε κατανόηση, να έχουμε υπομονή και επιμονή και να προσπαθούμε να τους  εντάξουμε σε αυτά τα προγράμματα. Η Τρίτη ηλικία δεν πρέπει να περιθωριοποιείται. Αντίθετα, η εμπειρία μου με αυτά τα άτομα έχει αποδείξει ότι δεν παύουν ποτέ να είναι ενεργά και χρήσιμα μέλη της κοινωνίας. Ειδικά το πρόγραμμα νοητικής ενδυνάμωσης έχει αποδειχθεί ιδιαίτερα σημαντικό για τη διατήρηση της καλής ψυχολογίας καθώς και για την ενίσχυση και σταθεροποίηση της διανοητικής κατάστασης των ατόμων. Έχει θετική επίδραση στη ζωή τους αλλά και των δικών τους αφού βελτιώνει την ποιότητα ζωή τους και μειώνει την πιθανότητα νοητικής έκπτωσης και άνοιας στην μετέπειτα ζωή τους. Η Τρίτη ηλικία, αποτελεί ένα ιδιαίτερο κομμάτι της ζωής των ανθρώπων και για την προσωπική εμπειρία του κάθενος αλλά και για  την επιρροή τους στους άλλους.

Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να επικοινωνήσετε με τις μονάδες μας: Ματέρια, Θαλπωρή και Κέντρο Μνήμης στο τηλ: 22573577

 

*Η Αλεξία Κωνσταντίνου είναι Κοινωνιολόγος με μάστερ στη Εγκληματολογία και Ποινική Δικαιοσύνη και εργάζεται στον Όμιλο Ματέρια